Tự học JavaScript - Module 2: Biến, Phạm vi và Kiểu dữ liệu chuyên sâu

Table of contents

1. Các cách khai báo biến

JavaScript hiện đại có 3 từ khóa chính để tạo biến: let, const, và var. Ngoài ra, bạn có thể tự tạo biến mà không cần từ khóa (nhưng điều này cực kỳ không nên).

let và const (Khuyên dùng):

Được giới thiệu từ phiên bản ES6 (2015), hai từ khóa này giải quyết được rất nhiều lỗi logic so với var.

• const: Dùng cho các giá trị không bao giờ thay đổi (hằng số). Hãy ưu tiên dùng const nếu bạn không định gán lại giá trị mới cho biến đó.
• let: Dùng cho các biến mà giá trị có thể thay đổi sau này.

var (Lỗi thời):

Đã được dùng từ năm 1995 đến 2015. Hiện nay rất ít người dùng vì nó không có phạm vi khối (Block Scope) và dễ gây lỗi “ghi đè” biến ngoài ý muốn.

2. Phạm vi khối (Block Scope)

Một trong những điểm quan trọng nhất khi dùng let và const là Block Scope.

• Biến khai báo trong cặp ngoặc nhọn { } thì không thể truy cập được từ bên ngoài.
• Biến var thì ngược lại, nó sẽ “thoát” ra ngoài khối và có thể truy cập được từ bất kỳ đâu trong hàm hoặc toàn cục.

Ví dụ:

{
  let x = 2; // x chỉ sống trong khối này
  var y = 3; // y sống toàn cục
}
// console.log(x); // Lỗi! x không tồn tại ở đây
console.log(y);    // In ra 3

3. Quy tắc đặt tên biến (Identifiers)

• Tên biến có thể chứa chữ cái, chữ số, dấu gạch dưới _ và dấu đô la $.
• Không được bắt đầu bằng chữ số.
• Phân biệt chữ hoa/chữ thường (biến Age khác với age).
• Không được dùng các từ khóa của JS (như let, function, if…) làm tên biến.

4. 8 Kiểu dữ liệu trong JavaScript

JS là ngôn ngữ có kiểu dữ liệu động. Một biến có thể đang giữ chuỗi rồi sau đó đổi sang giữ số mà không bị lỗi.

1. String: Văn bản, đặt trong nháy đơn '...' hoặc nháy kép "...".
2. Number: Số (cả số nguyên và số thực).
3. BigInt: Dành cho các số nguyên cực lớn vượt quá giới hạn của Number.
4. Boolean: Chỉ có hai giá trị true (đúng) hoặc false (sai).
5. Undefined: Khi biến đã khai báo nhưng chưa được gán giá trị.
6. Null: Một giá trị rỗng hoặc không tồn tại (được gán chủ đích).
7. Symbol: Kiểu dữ liệu duy nhất và không thể thay đổi, dùng làm định danh.
8. Object: Kiểu dữ liệu phức tạp (gồm cả Array và Date).

Cách kiểm tra kiểu dữ liệu:

Dùng toán tử typeof.

typeof "Tuấn"; // "string"
typeof 1998;   // "number"
typeof true;   // "boolean"

5. Hiện tượng Hoisting

Trong JS, bạn có thể gọi biến var trước khi khai báo nó mà không bị lỗi (nó sẽ trả về undefined). Đây gọi là Hoisting. Tuy nhiên, với let và const, việc này sẽ gây lỗi ngay lập tức. Đây là một lý do nữa để bạn luôn dùng let và const.

Lời kết Module 2

Hiểu rõ về cách dùng let, const và các kiểu dữ liệu là nền tảng cốt lõi để viết code sạch và ít lỗi.

Trong Module 3, chúng ta sẽ học cách thực hiện các phép tính và xử lý chuỗi văn bản với Toán tử (Operators) và các phương thức Strings/Numbers.

Hẹn gặp lại các bạn!